HOOFDSTUK I 
De Geneeskunde bij de natuurvolken en de Oostersche 
volken der oudheid 
HHjEGEN het onrustige, gejaagde en ten slotte 
toch immer onbevredigd latende leven in 
een gemeenschap met een wel uiterlijk 
schitterende, maar toch in werkelijkheid 
oppervlakkige beschaving, is te allen tijde 
een terugkeer tot den eenvoud en de waarheid der 
natuur als remedie aangeprezen. Telkenmale in tijd- 
perken van overdreven weelde en hunkeren naar 
immer verfijnder genietingen zijn daar ernstige man- 
nen opgetreden, die de beschaving zelve als oorzaak 
van de onvoldaanheid en uitspattingen van hun tijd 
hebben beschouwd, die het aan haar hebben geweten, 
dat met de natuurlijkheid en eenvoud der vaderen ook 
het geluk verloren ging, dat de mensch behoeft. Zóó 
was het in den tijd der Romeinsche keizers, toen de 
dichter Horatius het zorgen-vrije landleven prees; zóó 
was het in de dagen vóór de groote Revolutie, toen de 
denker Rousseau de natuur verheerlijkte, zóó is het 
ook in onze dagen, nu een uiterst samengesteld en 
onrustig gemeenschapsleven voor velen rust en tevre- 
denheid, geestelijke en lichamelijke gezondheid doet 
verloren gaan. En tot op zekere hoogte stemt de medi- 
cus in met hen, die tot eenvoud en een kalm leven 
manen. Tegen de ziekelijke uitwassen eener overbe- 
schaving is het ook zijn plicht ernstig te strijden. Maar 
bij alle erkenning van het kwade, dat een snel zich 
ontwikkelende beschaving met zich kan brengen, mag 
toch ook aan den anderen kant niet worden voorbij-