over het wereldgebeuren trachtte tot stand te brengen, die 
vroeger uit de wetenschap niet was te verkrijgen. 
Het beteekent een geweldige verheffing der wetenschap, 
wat Marx met zijn geschiedenisopvatting bewerkte; het 
geheele menschelijke kennen en denken moest ten zeerste er 
door worden bevrucht — doch merkwaardig: de burgerlijke 
wetenschap gedroeg zich geheel afwijzend er tegenover en 
slechts in tegenstelling tot haar, als bijzondere, proletarische 
wetenschap kon de nieuwe wetenschappelijke opvatting zich 
baanbreken. 
Men heeft de bewering van een tegenstelling tusschen 
burgerlijke en proletarische wetenschap gehoond, alsof een 
burgerlijke of proletarische scheikunde of wiskunde zou 
kunnen bestaan! De spotters bewijzen slechts niet te weten 
waar het om gaat. 
De ontdekking van Marx' materialistische geschiedenis- 
opvatting had twee voorwaarden. Vooreerst een bepaalde 
stand der wetenschap, dan echter tevens een revolutionnair 
standpunt. 
De wetmatigheid der geschiedkundige ontwikkeling kon 
slechts worden begrepen toen de nieuwe, bovengenoemdje 
geesteswetenschappen, staathuishoudkunde , en speciaal 
economische geschiedenis, dan volkenkunde en oer-geschie- 
denis tot een zekere hoogte waren gekomen. Slechts deze 
wetenschappen, die van begin af aan op massawaarnemingen 
berustten, konden de grondwetten der maatschappelijke 
ontwikkeling doen kennen en zoo den weg banen tot de 
studie van de strooimingen waardoor de enkele aan de opper- 
vlakte komende individuen worden gedragen, welke de 
i geschiedschrijvers tot dien tijd alleen hadden beschouwd 
en beschreven. 
Deze nieuwe geesteswetenschappen ontwikkelden zich 
eerst met de kapitalistische voortbrengingswijze en haar 
wereldverkeer; zij konden eerst iets belangrijks leveren 
toen het kapitaal de heerschappij had veroverd, doch 
daarmee tevens de bourgeoisie had opgehouden een 
revolutionnaire klasse te zijn. Slechts zulk een klasse kan 
echter de leer van den klassenstrijd aanvaarden. Een klasse, 
die de macht in de maatschappij wil veroveren^ moet ook 
den s t r ij d om de macht willen, ze zal de noodzakelijkheid 
daarvan gemakkelijk inzien. Een klasse, die de macht bezit, 
zal eiken strijd deswege als een onwelkome storing be-