i.   INLEIDING. 
Den 14011 Maart 1918 waren er 35 jaren verloopen, sinds 
Karl Marx stierf en in het begin van dit jaar was helt 
60 jaar geleden dat het Kommunistisch Manifest verscheen; 
waarin zijn nieuwe leer haar eerste samenvattende uitdruk- 
king vond. Dit zijn lange tijdperken voor een zoo haastig 
levenden tijd als de onze, welke even snel zijn wetenschap- 
pelijke en kunstzinnige opvattingen verwisselt als zijn modes. 
En toch leeft Karl Marx heden nog in volle kracht onder 
ons en beheerscht hij het denken van onzen tijd meer dan 
ooit, ondanks alle crisissen van het Marxisme, ondanks alle 
weerleggingen en overwinningen van de spreekgestoelten 
der burgerlijke wetenschap af. 
Deze verwonderlijke en steeds groeiende invloed ware 
volkomen onbegrijpelijk, indien het Marx niet was gelukt 
de diepste wortels der kapitalistische maatschappij bloot te 
leggen. Heeft hij dit gedaan, dan zijn inderdaad, zoo' lang 
deze maatschappijvorm voortbestaat, nieuwe maatschappe- 
lijke inzichten van diepgaande beteekenis, boven Marx 
uitgaande, niet meer te verwerven en blijft de weg, dien 
hij gewezen heeft, practisch en theoretisch veel vrucht- 
baarder dan eenige andere. De machtige en duurzame 
invloed van Marx op het moderne denken ware echter ook 
onbegrijpelijk, indien hij niet er in geslaagd was geestelijk 
aan het gebied der kapitalistische voortbrengingswijze te 
ontgroeien, de strekkingen te ontdekken, die van haar uit 
leiden naar een hoogere maatschappelijke orde, ons aldus 
het vèr verwijderde doel had gewezen, dat door de voort- 
schrijdende ontwikkeling steeds meer nabij komt en tast- 
baarder wordt en ons in dezelfde mate steeds machtiger 
de grootheid doet zien van den man, die het het eerst 
helder heeft aanschouwd. 
De zoo zeldzame vereeniging van wetenschappelijke diepte