Karl Marx' levenswerk /, [door] Karl Kautsky ; bewerkt door J. van Gelderen.

Karl Marx' levenswerk / [door] Karl Kautsky ; bewerkt door J. van Gelderen.

Bibliographic data

Monograph

Title:: Karl Marx' levenswerk /, [door] Karl Kautsky ; bewerkt door J. van Gelderen.

Author:: Kautsky, Karl, 1854-1938; Gelderen, J. van, 1891-1940

Publisher:: Amsterdam :, "Ontwikkeling",

Date:: 1918.

Serie:: Groote socialisten ;, 1

Extent:: 40 p. ;

Dimensions:: 20 cm.

Shelfmark:: UBM: Br. 27-3

MD_HANDLE:: https://hdl.handle.net/11245/3.37023

Catalogue:: https://pid.uba.uva.nl/ark:/88238/b1990026022890205131

Rights:: This work has been identified as being free of known restrictions under copyright law, including all related and neighboring rights.

7 veronderstellen van geheimzinnige machten, die geheel naar willekeur in het natuurlijke gebeuren ingrijpen, volkomen door haar werd 'uitgebannen. De moderne mensch streeft er niet meer naar, zulke machten door gebeden en offers gunstig voor zich te stemmen, doch slechts naar het begrip van den wetmatigen samenhang in de natuur om door zijn ingrijpen die werkingen te kunnen te weeg brengen, die hij voor zijn bestaan of zijn gemak noodig heeft. Anders in de genoemde geesteswetenschappen. Deze werden nog beheerscht door de leer van de vrijheid van den menschelijken wil, die aan geen wetmatige noodzakelijkheid is onderworpen. De rechtsgeleerden en zedekundigen voelden zich gedrongen aan deze leer vast te houden, daar ze anders den grond onder de voeten verloren. Als de mensch een product der verhoudingen is, zijn doen en willen nood- wendig uitvloeisel van oorzaken, die niet van zijn willekeur afhangen, wat werd er dan uit zonde en straf, goed en kwaad, juridische en zedelijke veroordeeling? Dit was echter een beweegreden van practisch overleg, géén bewijsgrond. Dezen leverde voornamelijk de geestes- wetenschap, die in het wezen der zaak-op niets anders be- rust dat op de verzameling van geschreven documenten uit vroegeren tijd, waarin de daden van enkele individuen, voornamelijk regeerders, door hen zei ven of anderen mede- gedeeld werden. Eenigerlei noodzakelijkheid in de afzon- derlijke daden te ontdekken scheen onmogelijk. Tevergeefs trachtten natuurwetenschappelijke denkers zulk een nood- zakelijkheid te vinden. Wel verzetten zij1 zich er tegen, dat de algemeene wetmatigheid der natuur voor het handelen der menschen niet zou gelden. De ervaring bood hun ge- noegzaam stof om te bewijzen, dat de menschelijke geest geen uitzondering in de natuur vormt, doch op bepaalde! oorzaken steeds met bepaalde werkingen antwoordt. Intus- schen hoe onloochenbaar dit voor de eenvoudigste geeste- lijke verschijnselen, die de mensch met de dieren gemeen heeft, kon worden vastgesteld, voor zijn samengestelde uitingen, voor de maatschappelijke ideeën en idealen konden de natuuronderzoekers geen oorzakelijken samenhang vin- den; ze konden deze gaping niet vullen. Zij konden wel beweren, dat de menschelijke geest slechts een stuk natuur was en binnen haar algemeenen samenhang viel, maar zij konden dit niet voldoende op alle gebieden b e-

Access restriction

Copyright

fullscreen: Karl Marx' levenswerk / [door] Karl Kautsky ; bewerkt door J. van Gelderen.

Monograph

Downloads

Full record

This page

Image fragment

Formats and links

Formats

Links

Cite

Full record

This page

Citation recommendation