VOORWOORD 
IT is igeen geschrift voor den medico-histo- 
ricus, ook geen leerboek van de geschiede- 
nis der geneeskunde, maar alleen een boek 
voor den geneeskunstbeoefenaar, die de 
geschiedenis zijner wetenschap, alsmede 
voor den algemeen-ontwikkelden leek, die dit belang- 
wekkend gedeelte van de geschiedenis der beschaving, 
van de ontwikkeling van het menschelijk kennen en 
kunnen, wil leeren kennen. Dit boek is dus geen alleen- 
lijk op bronnenstudie berustend, wetenschappelijk 
werk, zelfs geen samenvatting van al wat te voren 
reeds was .geschreven, maar slechts een „Lesefrucht". 
De voornaamste hand- en leerboeken over de geschie- 
denis der geneeskunde heb ik bij het schrijven geraad- 
pleegd en verder benut wat ik zoo al eens had gelezen: 
naar volledigheid in literatuur heb ik niet gestreefd. 
Had ik dit willen doen, dan zou dit boekje wel nooit 
zijn verschenen. Want, Geyl heeft het reeds op- 
gemerkt in zijn kritiek op de geschiedenis der verlos- 
kunde van Fasbender: een volledig en juist overzicht 
van de gansche historie der geneeskunde kan nooit 
door één schrijver worden (gegeven, daarvoor zal de 
samenwerking van velen noodig zijn. Zoo zal dan ook 
deze, mijn pennevrucht wel niet vrij zijn van fouten, 
zoomin als die van iemand anders. Waarnaar ik heb 
gestreefd is alleen dit: den lezer een denkbeeld te 
geven van de oudere geneeskunde en haar bekendste 
beoefenaars. 
Hoewel dus geen wetenschappelijk geschrift, geen 
werk, dat nieuwe dingen verhaalt aan wien reeds de 
geschiedenis der geneeskunde bekend is, meen ik toch,